Dar Alanda Data Paslaşmaları

futbol sahasinda data paylasimi - Dar Alanda Data Paslaşmaları

Dünyanın en popüler spor dalı futbol. Son yıllarda futbol data (veri) kullanımı çok daha fazla gelişim gösterdi. Futbolda tam anlamıyla performans almak için analiz gücünü geliştirmek gerekiyor. Rekabette gerçek avantaj bu şekilde doğuyor, yani verimli objektif bilgiyi işlemenin önemi bir kez daha ortaya çıkıyor.

Futbolda data bilgilerinin yaygın olarak kullanımı kimilerine göre yeni bir gelişme olarak algılanabilir ancak durum biraz daha farklı. Bilinen ilk spor deneyi, analiz gösterimine Charles Reep adındaki eğitimli bir muhasebeci öncü oldu. RAF Wing adını verdiği sistem 1950’lerde ortaya çıktı.

Reep, en basit anlamda analiz çalışmalarını sürdürürken üç veya daha az gol sayıları üzerine çalıştı. Gol rakamları üzerinden değerli bilgiler sunan muhasebeci, hedefler ve bu hedefler doğrultusunda yapılacak hamleler üzerine yoğunlaştı. O dönemde birçok suçlama almasına rağmen, geçmiş performansların incelenip, hesaplanmasının gelecekteki performansa etki edeceğini savundu. Gelecekteki başarılar için geçmişteki dataların analiz edilmesi üzerine yoğunlaştı. Böylece Charles Reep sayesinde futbolun istatiksel analiz taşları atılmış oldu.

Reep, yaklaşık 60 yıl önce temel futbol data bilgileri konusunda zemin hazırlayıcı bilgiler sunmaya başlarken, futbol verileri ve videolu performans analizi 1990’ların sonuna doğru başta futbol olmak üzere, spor dallarında ilgi görmeye, profesyonel anlamda üzerine düşülmeye başlandı. Videolu performans analizi yapan şirketlerin başını da prozonesports.com çekiyor.

İngiltere’de futbolun teknoloji ile iç içe olduğunu ilk kabul eden kulüplerden olan Derby Country, 1998 yılında detaylı maç öncesi veri toplama ve maç sonrası analizleri değerlendirmeye start verdi.

Bu adımın hemen ardından sadece birkaç yıl içerisinde Avrupa’daki üst düzey kulüpler de analiz süreçlerini incelerken, özel performans analistlerini bünyesine almaya başladı. Avrupa kulüplerinde bir paradigma kayması oluştu. Kulüpler, temiz futbol analizi yapmak için VHS görüntülerine güvenmek zorunda kaldı. Yüksek kalitedeki görüntüleri bir düğmeye tıklayarak, istatistiksel futbol verileri ile süslemeye başladılar.

Bugün İngiltere’de tüm Premier Lig’de oynayan takımların stadyumlarında sahadaki her oyuncuyu özel olarak izleyen dijital kameralar bulunuyor. Bu kameralar sayesinde maç başına 1,4 milyon veri üretilirken, sahadaki 22 oyuncunun her saniyesi kayıt altına alınıyor. Prozone şirketinin analistleri sahadaki her mücadeleyi, toplu-topsuz alanda yaşananları analiz ederek yöneticilere sunuyor. Yöneticilerden bu veriler performans analistlerinin elinde işleniyor.

Birçok Avrupa kulübü ve ülkemizde uygulandığı üzere antrenman sırasında futbolcuların performansını analiz etmek için GPS ve ivme sensörleri oyunculara optimize ediliyor. Oyuncunun kalp atışı hızına kadar tüm değerlere bu şekilde ulaşılabiliyor. Bu izleme cihazları şu anda müsabakalarda kullanılmıyor. Antrenmanda elde edilen verilerin de taktir edersiniz ki hayati bir önemi bulunmuyor. Kulüpler, genellikle oyuncuların beslenme ve uyku alışkanlıklarının düzünlenmesinde hassasiyet gösteriyor. Sporcunun yaşamının diğer alanındaki bölümü bu tarz performans analizleri ile birleştirilerek maksimum performans ve gelişim yaşaması hedefleniyor.

Performans analizi, kolay bir iş değil. İlk başlarda teknoloji anlamında kulüplerin yeterlilik kazanması zordu. Ancak şimdi bakıldığında eldeki futbol verilerinin nasıl kullanılıp, işleme alınacağı sistematik şekilde yapılıyor. Kulüpler futbol verileri açısından artık çok zengin. Kaynakların zenginleşmesi ve bu işin meslek haline gelmesi verilerin kullanımı konusunda takımlara rekabette büyük avantaj sağlayabiliyor.

Artık modern futbolda veri kullanımı her şey ne kadar kötü giderse gitsin %1’lik dilimde bile kaybetme – kazanma arasında çizgi oluşturabiliyor. Sadece taktik performans verileri uygulamak yerine, nesnel bilgilerin de burada değeri ortaya çıkıyor. Oyuncuların mümkün olduğunca içerisinde bulundukları organizasyona hazırlanmaları, bu hazırlık sürecinin verimliliği arttırmak ve geliştirmek günümüzde kulüplerin başlıca görevi haline geldi.

Rekabette avantaj elde etmeye yardımcı olmak için futbol verilerinin analizi olmazsa olmazlar arasındaki yerini aldı. Oyun zekası, taktik profil ve fizik gücü önemli detaylar. Bu detayların düzenli olarak izlenip işlenmesi gerekiyor. Hatta sadece profesyonel oyuncular için değil, bu sistemin altyapı oyuncuları için de kullanılması geleceğe parlak bir yatırım olabilir.

Bugün, veriler ışığında, daha iyi oyun dizilişleri tanımlamak, yetenekleri ölçmek ve hatta oyuncunun gerçek vizyonu hakkında yorum yapmak bile mümkün. En basitinden sakatlık riski konusunda bile futbol verileri özel bir kaynak oluşturuyor.

Ne kadar değerli veri olursa olsun, sonuç itibariyle gelinen noktada bakılan tek yer skor tabelası. Tabelayı lehine sonuçlandırmak için belirleyici unsur, oyuncuların 90 dakika boyunca sahada gösterdikleri performans olacak.

Günümüz futbolunda mali baskının artması kulüpleri tek yol olarak başarıya itiyor. Başarının yakalanması için de data ve futbol asla ayrı düşünülmüyor.

Dipnot: Futbol verileri (dataları) üzerine makale yazmama sebep olan, onlarca istatistiksel veri paylaşan sosyal medya oluşumu var. İlham verdikleri için de ayrıca teşekkür ederim.